|
|
|
|
|
|
DÜVENÖNÜ SÜRÜCÜ KURSU
TRAFİK VE ÇEVRE BİLGİSİ DERS NOTLARI
TRAFİK : Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hareketleridir.
KARAYOLU : Kamunun yararlanmasına açık olan ve üzerinde trafiğin oluştuğu arazi şeridi ve Köprülerdir.
TAŞIT YOLU : Kara yolunun taşıt trafiğince kullanılan kısmıdır.
YAYA YOLU : Yalnız yayaların kullanmasına açık olan kısımlardır.
BANKET : Yayaların, hayvanların ve zorunlu hallerde de araçların kullanabileceği kısımlardır.
İKİ YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kullanılan karayoludur.
BÖLÜNMÜŞ KARAYOLU : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılmasıyla meydana gelen karayoludur.
ERİŞME KONTROLLÜ KARAYOLU (OTOYOL) : Yayaların, hayvanların ve motorsuz taşıtların giremediği, bağlanan başka yolların olmadığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu transit yollardır.
KAVŞAK : İki veya daha fazla karayolunun birleştiği ortak alanlardır.
BAĞLANTI YOLU : İki karayolunun birbirine bağlayan yoldur. Duraklama ve park yasaktır.
GEÇİŞ YOLU : Araçların bir mülke giriş çıkış yaptığı yoldur.
GEÇİŞ HAKKI : Yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ : Belirli araç sürücülerinin görev sırasında yasaklara bağlı olmaması durumudur.
ANAYOL : İlk geçiş hakkına sahip olan işaretlerle belirlenmiş karayoludur.
TALİ YOL : Üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az önemli olan yollardır.
DEMİRYOLU GEÇİDİ (HEMZEMİN GEÇİT) : Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği geçitlerdir.
ARAÇ : Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtların genel adıdır.
TAŞIT : İnsan, yük, hayvan taşıyan araçlardır,
ARAZİ TAŞITI : Dört tekerinin de motordan güç aldığı taşıtlardır.
ÇEKİCİ : Römork çeken araçlara denir.
GABARİ : Araçların karayolunda güvenli gitmelerin sağlamak için uzunluk, genişlik ve yüksekliğini belirleyen ölçülerdir.
TAŞIMA SINIRI : Araçların güvenle taşıyabileceği yük miktarıdır.
AZAMİ AĞIRLIK : Bir aracın güvenle taşıyabileceği yük ile birlikte kendi ağırlının da toplamıdır.
IŞIKLI TRAFİK İŞARET CİHAZLARI : Tek başına yanan sarı lamba, yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu gösterir.
Kırmızıyla yanan sarı lamba ise yolun trafiğe açılmak üzere olduğunu bildirir.
Fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışık ; Dur , Kontrol et , Dikkatli geç anlamındadır.
Fasılalı olarak yanıp sönen sarı ışık ; Kontrol et , Dikkatli geç anlamındadır.
TRAFİK GÖREVLİLERİNİN DURUŞ POZİSYONLARI:
Görevlinin duruş pozisyonuna göre kol istikametleri trafiğe açık, ön ve arka cephe trafiğe kapalıdır.
Kollardan biri yukarda ise ; Bütün yönler trafiğe kapalıdır.
YOL ÇİZGİLERİ:
1.- Kesikli çizgi : Bu çizgiler tehlikeli olmayan bölgelere çizilirler. Bu çizgi boyunca öndeki aracı geçmek serbesttir.
2.- Devamlı çizgiler : Bu çizgiler tehlikeli olan bölgelere çizilirler. Öndeki aracı geçmek yasaktır.
3.- Devamlı ve kesikli çizgi yan yana: Bu çizgiler tehlikeli bölgelerin yaklaşım ve uzaklaşımlarına çizilir. Sürücüler kendilerine yakın olan çizgiye göre hareket etmelidir.
4.- İki devamlı çizgi yan yana (refüj) : Bu çizgiler karayolunu bölünmüş yol durumuna getirir.
Sürücüler karşı trafiğe ait yola geçmesi yasaktır.
İNSAN VE YÜK TAŞIYAN ARAÇLARIN SINIFLANDIRILMASI
Sürücü koltuğu dahil en çok 8 oturma yeri olan taşıtlar : Otomobil
Sürücü koltuğu dahil en çok 9-15 oturma yeri olanlar : Minibüs
Sürücü koltuğu dahil 16 ve daha fazla olanlar : Otobüs
İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 Kg. geçmeyen taşıtlar : Kamyonet
İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 Kg.dan fazla olan taşıtlar : Kamyon
ŞERİT İZLEME KURALLARI
1) İki yönlü karayolunda yolun sağından sürmek.
2) Çok şeritli ve tekyönlü yollarda aracın cinsinin ve hızının gerektirdiği şeritten sürmek.
3) Girilecek şeritteki araçların güvenle geçişlerini tamamlamalarını beklemek.
4) En sol şeridi sürekli işgal etmemek.
ARAÇ KULLANMA SÜRELERİ :
Ticari amaçla yük ve yolcu taşıyan sürücüler devamlı 4,5 saatten fazla toplam olarak da 9 saatten fazla araç kullanamazlar.Dinlenme süresi de 45 dakikadır.
Takoğraf (Takometre): Araç kullanma süresi ve hız sınırlarını ölçer.
Otobüs, Kamyon , Çekici ve Okul taşıtlarında Takograf cihazı bulundurulması ve çalışır durumda olması zorunludur.
HIZ KURALLARI
Sürücüler hızlarını :
1) Aracın teknik durumu,Yol durumu,Trafik durumu,Hava durumu ve Yük durumuna göre ayarlamak zorundadırlar.
| ARACIN CİNSİ |
Yerleşim yerlerinde |
Yerleşim yeri dışında |
Otoyolda |
| Otomobillerde |
50km/s |
90km/s |
120km/s |
| Otobüs |
50km/s |
80km/s |
100km/s |
| Minibüs, kamyon ve kamyonetlerde |
50km/s |
80km/s |
90km/s |
| Arazi taşıtlarıyla motosikletlerde |
50km/s |
70km/s |
80km/s |
| Tehlikeli madde taşıyıcılar ile özel yük taşıma izni belgesiyle veya özel izin belgesiyle karayoluna çıkan araçlarda |
30km/s |
50km/s |
60km/s |
| Motorlu bisiklet ve bisikletlerde |
30km/s |
50km/s |
60km/s |
| Traktör, arızalı bir aracı çeken araçlarda ve iş makinasında |
20km/s |
20km/s |
|
NOT 1- Tehlikeli madde taşıyan araçlar boş iken kendi sınıflarına giren araçlar kadar hız yapabilirler
2- Römork takan araçlar, aynı cins römorksuz araçlara göre saatte 10 km. daha
düşük hızda gitmek zorundadır.(Traktör dışında)
3- Kavşaklara yaklaşırken şehir içinde 30 m., şehir dışında 150 m.şerit değiştirmek yasaktır.
4- Sollama yapılırken hız sınırı aşılabilir.
5- Arızalı aracın freni bozuk ise çeken aracın hızı saatte en fazla 15 km. olmalıdır.
Hızın azaltılması gereken yerler :
1) SÜRÜCÜLER : Kavşaklarda,Dönemeçli yollarda,Tepe üstlerinde,Yaya ve okul geçitlerinde, Demiryolu geçitlerinde köprü yaklaşımları ve Tünel yaklaşımlarında hızlarını azaltmak zorundadır.
TAKİP MESAFESİ
Hızımızın metre cinsinden yarısıdır. Ayrıca bu mesafe iki saniyede kat edilen yol demektir. (88-89 metodu ile kontrol edilir) Örn.:90 km/s. hızda giden bir aracın takip mesafesi 45 m.dir.
ÖNDEKİ ARACI GEÇME KURALLARI
1) Arkadan gelen bir başka aracın bizi geçmeye başlamamış olmasına,
2) Öndeki aracın başka bir aracı geçme niyetini belirtmemiş olmasına,
3) Gireceğimiz şeridin görüşe açık ve boş olmasına, dikkat etmek zorundayız.
Not : Geçilecek araç takip mesafesi kadar mesafeden sol şeride geçip sollamaya başlanır.Geçilen aracın görüntüsü geriyi görme (dikiz) aynasında oluştuktan sonra sağ şeride geçilir.
KAVŞAKLARDA İLK GEÇİŞ HAKKI
a) Tali yoldan çıkan sürücüler , ana yoldaki araçlara,
b) Bölünmüş yola çıkanlar bölünmüş yoldaki araçlara yol vermelidir.
c) Herhangi bir iz veya mülkten çıkan araçlar karayolundaki diğer araçlara yol vermelidir
d) Trafik görevlisi - Işıklı işaret cihazı-Levhalara -Yol çizgilerine göre hareket etmek zorundadır.
e) Dönel kavşak dışındakiler, dönel kavşak içindeki araçlara yol vermelidir.
f) Tüm araçlar tramvaya ve tramvay yoluna paralel giden araçlara yol vermelidir.
g) Motorsuz taşıt sürücüleri ve lastik tekerlekli Traktörler diğer motorlu araçlara yol vermelidir.
h) Kavşak kolları eşit olan karşılaşmalarda soldaki sürücüler sağdan gelen araçlara.
(Sağı boş olanlar hakkına sahiptir.)
***Taşıt yollarının dar olduğu kesimlerinde sürücüler birbirlerine geçiş kolaylığı sağlamak için aşağıdaki sıralamaya göre yol vermelidirler.***
O---Otomobil
M---Minibüs
K---Kamyonet
O---Otobüs
K---Kamyon
A---Arazi Taşıtı
T---Traktör
İ--- İş Makinesi
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜNE SAHİP ARAÇLAR
1-Ambulans (Cankurtaran )
2-İtfaiye
3-Polis
4-Sivil Savunma
Kırmızı Renk Tepe Lambası : İtfaiye araçları,Sivil savunma araçları
Mavi Renk Tepe Lambası : Ambulans,Koruma ile görevli zabıta araçlarında
Sarı Renk Tepe Lambası : Kurtarma araçlarında,Karayollarına ait araçlar
NOT : Sarı renk tepe lambasının geçiş üstünlüğü hakkı yoktur.
DURMA- DURAKLAMA- PARK ETME :
Durma : Her türlü trafik zorunlulukları nedeni ile araçların durmasıdır.
Duraklama: Yolcu indirme- bindirme veya yük yükleme, boşaltma gibi aracın en fazla 5 dakika beklemesi
DURAKLAMANIN YASAK OLDUĞU YERLER :
1) Kavşaklar, rampalar, bağlantı, tüneller ve köprüler üzerinde ve buralara şehir içinde 5 m. Şehir dışında 100 m. mesafede.
2) İşaret levhalarına şehir içinde 15 m. Şehir dışında 100 m. mesafede duraklamak yasaktır.
PARK ETMENİN YASAK OLDUĞU YERLER :
1) Yangın musluklarına 5 m. mesafe içinde,
2) 3 veya daha fazla şeritli yollarda en sağ şerit dışında diğer şeritlerde,
3) Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının ve geçiş üstünlüğüne sahip araçların uraklarına 15 m. içinde
4) Okul, hasta hane, sinema, park bahçe gibi yerlerin ( Kamuya açık tesis ve
işyerleri) giriş çıkış kapıları 5m. mesafe içinde park etmek yasaktır.
ARAÇLARIN IŞIKLANDIRILMASI VE IŞIKLARIN KULLANILMASI:
Yakın gösteren ışıklar : 25 m.
Uzağı gösteren ışıklar : 100 m.
NOT : 1) Dönüş lambalarının "GEÇ" anlamında kullanılması yasaktır
2) Sadece park lambalarını yakarak araç kullanmak yasaktır.
Yakını gösteren ışıklar (Gece):
1) Karşılaşmalarda
2) Öndeki aracı geçerken yan yana gelinceye kadar
3) Öndeki aracı takip ederken kullanılması zorunludur.
Uzağı gösteren ışıklar:
1) Geceleri veya görüşün az olduğu yerlerde
2) Yeterince aydınlatılmamış yerlerde ve tünellerde kullanılması zorunludur.
ARIZALI ARAÇLARIN İŞARETLENMESİ :
Arızalı araç düz bir karayolunda ise reflektörler araca uygun mesafede olacaktır. Dönemeçli yollarda ise en az 30m. Olacaktır. Bu işaretler diğer sürücüler tarafından 150 m.den görülebilecektir.
ARIZALI ARAÇLARIN ÇEKİLMESİ:
1) Araçlarda sürücüden başka kimse olamaz.
2) Bağlantı çelik çubuk, çelik halat veya zincirle yapılmalıdır.
3) İki araç arasındaki açıklık 5 m. yi geçmemelidir.
4) Açıklık 2.5 metreden fazla ise bağlantının orta kısmına işaret konulmalıdır.
5) Arızalı aracın freni bozuk ise bağlantının çelik çubukla yapılması ve 1 metreyi geçmemesi gerekir.
ARAÇLARIN BOYUTLANDIRILMASI:
Azami Uzunluk : 22 m.
Azami Yükseklik : 4 m.
Azami Genişlik : 2.55.m.
ARAÇLARDA YOLCU TAŞINMASI KURALLARI:
Araçların dış kasımlarında yolcu taşınması yasaktır.
Traktör römorklarında ton başına 3 kişi, kamyon ve kamyonetlerde ton başına 2 kişi taşınabilir.
ARAÇLARDA YÜK TAŞINMASI KURALLARI :
Aracın önünden 1 m, arkasında 2 m. geçmeyecek şekilde taşma yapılabilir. Yanlarda taşma yapılmaz.
SAYGISIZ VE TEDBİRSİZ ARAÇ KULLANMA:
Sigara külü ve izmariti atmak,su, çamur sıçratmak, korkutarak veya şaşırtarak araç kullanmak
SES MÜZİK VE GÖRÜNTÜ CİHAZLARI :
Bu cihazların :Yolcu taşıyan minibüsler ile dolmuş otomobillerde bulundurulması yasaktır.
Otobüslerde ise :Radyo ve teyp sürücünün kullanamayacağı yerde olursa bulunabilir.
OKUL TAŞITLARI :
Bu araçlarda bulunan kırmızı "DUR" lambası sadece öğrenci indirilip bindirilirken yakılmalıdır ve açma kapama anahtarı ayrı olmalıdır. Ayrıca rehber Öğretmen bulunur. Yan camlar sabit olmalıdır.
TRAFİK KAZALARINDA ASLI KUSUR SAYILAN HALLER :
1) Kırmızı ışıkta geçmek
2) Taşıt giremez levhası olan yerlerden geçmek
3) İki yönlü üç şeritli yollarda karşı trafiğe ait yola geçmek
4) Arkadan çarpmak
5) Şeride tecavüz etmek
6) Kavşaklarda geçiş hakkına uymamak
7) Geçmenin yasak olduğu yerlerde geçmek
8) Dönüş manevralarını yanlış yapmak.
ARAÇLARIN TESCİL İŞLEMLERİ :
İlk defa tescili yapılacak araç sahipleri araçlarını satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren 3 ay içerisinde, daha önce tescilli araçların 1 ay içerisinde tescilini yaptırmalıdırlar.
ARAÇLARIN MUAYENE İŞLEMLERİ :
1) Hususi otomobiller 2 yılda bir.
2) Resmi ve ticari plakalı otomobiller 1 yılda bir.
3) Traktörler 3 yılda bir.
4) Diğer bütün araçlar yıldı 1 defa olmak üzere periyodik muayeneye tabi tutulurlar.
5) İlk Tescil işlemi yapılan araçlar ilk 3 yılın sonunda
TEHLİKELİ MADDE TAŞIYAN ARAÇLAR :
Bu araçların takip mesafeleri en az 50 m. olmalıdır. Bu araçlarda 2 adet 6 Kg.lık yangın söndürme cihazı bulundurulmalıdır. Bu araçlarda aydınlatma cihazı olarak 6 Volt'u geçmeyen el feneri kullanılmalıdır. Bu araçlara 30 m. mesafe içinde ateşle yaklaşmak yasaktır.
Bu araçlar duraklama yapacakları zaman diğer araçlara en az 20 metre mesafede durmalıdır.
NOT: Yangın söndürme cihazı diğer araçlarda 1 adet 1 Kg.lıktır.
SÜRÜCÜ BELGELERİ SINIFLARI :
A2 Sınıfı sürücü belgesi : Motosiklet
G Sınıfı sürücü belgesi : İş makinası
H Sınıfı sürücü belgesi : Hasta ve sakatlar için
B Sınıfı sürücü belgesi : Otomobil, minibüs, kamyonet
C Sınıfı sürücü belgesi : Kamyon
D Sınıfı sürücü belgesi : Çekici
E Sınıfı sürücü belgesi : Otobüs
F Sınıfı sürücü belgesi : Traktör
NOT:
1) Motosiklet kullananların koruma başlığı ve gözlüğü takmaları zorunludur.
2) Otomobillerin ön koltuğunda 10 yaşından küçük çocuklar oturtulamaz.
3) Sürücü belgesi birinci defa da 100 ceza puanı aşıldığında 2 ay süreyle geri alınır.
4) Otomobillerin arka plakaları en az 20 metre mesafeden okunabilecek şekilde aydınlatılmalıdır.
5) Tescil belgesi almak için sahiplik belgesi ve taşıt alım vergisi belgesinin olması gerekir.
6) Otomobil, minibüs ve tescilde otomobil gibi işlem gören araçlarda emniyet kemeri bulundurulur.
7) Yaya yolu bulunmayan taşıt yollarında yayalar sol banketten yürümelidirler.
8) Römork ve yarı römorkların arkasında bulunan Reflektörlerin (Yansıtıcıların) bir kenarı 15 Cm. den küçük olmamalı ve içi dolu üçgen şeklinde olmalıdır.
9) Trafiğe çıkacak araçların Trafik Sigortasının (Mali sorumluluk sigortası)yaptırılması zorunludur.
10) Karayolunda en fazla 2 bisikletli yan yana gidebilir.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
